Suda Boğulmalar Sessiz Gerçekleşir!

"Boğulan insan yardım için bağırır."

Bu cümle, boğulma olaylarıyla ilgili toplumda yerleşmiş en büyük yanlışlardan biridir. Filmlerde ve dizilerde boğulma genellikle kişinin çırpınması, bağırması ve çevresinden yardım istemesiyle gösterilir. Gerçek hayatta ise durum çoğu zaman bundan çok farklıdır.

Boğulmakta olan bir kişi yardım isteyecek kadar bile güce veya zamana sahip olmayabilir. Suya karşı verdiği mücadele, bağırmaktan çok hayatta kalmaya çalışmakla geçer. İşte tam bu nedenle cankurtaranlık, yalnızca iyi yüzme bilen bir kişinin havuz veya plaj kenarında beklemesi değildir.

Cankurtaranın en önemli görevi, tehlikeyi daha boğulma gerçekleşmeden fark etmektir.

Boğulma neden sessiz gerçekleşebilir?

Boğulma, kişinin solunumunun su altında kalması nedeniyle gerçekleşen hızlı bir süreçtir. Kişi paniğe kapıldığında önceliği çoğu zaman nefes alabilmek ve ağzını suyun üzerinde tutabilmektir.

Bu nedenle boğulmakta olan bir kişi:

• Bağırmayabilir.
• Yardım isteyemeyebilir.
• El sallamayabilir.
• Çırpınma hareketleri yapmayabilir.
• Çevresindeki insanların dikkatini çekemeyebilir.

Özellikle yüzme bilmeyen veya yüzme becerisi yetersiz olan kişilerde olay çok kısa sürede gelişebilir.

Türkiye’de Sağlık Bakanlığı’nın vatandaşlara yönelik bilgilendirmelerinde de cankurtaran bulunan ve yüzmeye uygun alanların tercih edilmesi, çocukların su kenarında gözetimsiz bırakılmaması ve açık sularda yalnız yüzülmemesi özellikle vurgulanmaktadır.

Peki bir cankurtaran boğulan kişiyi nasıl fark eder?

İyi bir cankurtaran, yalnızca suyun içindeki insanları “seyretmez”.

Gözlem yapar.

Bu iki kavram arasında çok büyük bir fark vardır.

Bir havuzda onlarca, hatta yüzlerce kişi aynı anda yüzebilir. Cankurtaranın görevi tek tek insanlara bakmak değil; bütün alanı sistematik şekilde taramak, riskli davranışları önceden tespit etmek ve normal davranıştan farklılaşan hareketleri fark etmektir.

Türkiye’deki Ulusal Meslek Standardı’nda da cankurtaranın açık ve kapalı havuzlar ile su parklarında fiziksel özellikleri ve kullanıcı profiline göre olası tehlike ve riskleri gözlemlemesi ve uygunsuz/riskli durumlarda kullanıcıları uyarması görevleri arasında yer almaktadır.

Cankurtaranın dikkat ettiği bazı belirtiler

Boğulma veya ciddi bir su kazası ihtimali değerlendirilirken şu durumlar önem kazanabilir:

** Kişinin su içerisinde dikey pozisyonda kalması

Normal yüzme hareketinde kişi genellikle kontrollü bir şekilde ilerler. Ancak kişi ilerleyemiyor, bulunduğu noktada dikey şekilde kalıyor ve sürekli olarak başını suyun üzerinde tutmaya çalışıyorsa bu önemli bir alarm olabilir.

** İlerleyememe

Kişi yüzme hareketleri yapıyor gibi görünmesine rağmen bulunduğu noktadan uzaklaşamıyorsa durum dikkatle değerlendirilmelidir.

** Başın geriye doğru veya ağzın su seviyesine çok yakın olması

Kişi nefes alabilmek için ağzını suyun üzerinde tutmaya çalışıyor olabilir.

** Normal olmayan kol hareketleri

Yardım istemek amacıyla el sallamak ile kişinin su üzerinde kalabilmek için istemsiz şekilde kollarını kullanması birbirinden farklıdır.

** Ani sessizlik veya davranış değişikliği

Özellikle çocuklarda bu durum çok önemlidir. Bir çocuk az önce oynarken bir anda sessizleşmiş, hareketsizleşmiş veya normal yüzme davranışından uzaklaşmışsa cankurtaran açısından değerlendirilmesi gereken bir durumdur.

** Suya tekrar tekrar batıp çıkma

Kişinin kontrolünü kaybettiğini gösteren önemli belirtilerden biri olabilir.

Ancak burada önemli bir noktanın altını çizmek gerekir:

Tek bir belirti her zaman boğulma anlamına gelmez.

Cankurtaran, kişinin bulunduğu ortamı, yüzme becerisini, yaşını, davranışını, su koşullarını ve olayın gelişimini birlikte değerlendirir.

Cankurtaranın işi suya atlamakla başlamaz

Toplumda cankurtaran denildiğinde akla genellikle bir kişinin suya atlayarak kazazedeyi kurtarması gelir.

Oysa profesyonel cankurtaranlığın en önemli aşaması kurtarma gerçekleşmeden önce başlar.

Bir cankurtaran;

Tehlikeyi görür. Riski değerlendirir. Kullanıcıyı uyarır. Kuralları uygulatır. Gerekirse alanı kontrol altına alır. Acil durumda müdahale eder.

Bu nedenle cankurtaranlığın temelinde yalnızca fiziksel yeterlilik değil; dikkat, gözlem, karar verme, iletişim, teknik bilgi ve ilk yardım becerisi bulunur.

Türkiye Sualtı Sporları Federasyonu’nun Cankurtarma Yönetmeliği de cankurtarma faaliyetlerini yalnızca kurtarma eylemiyle sınırlamamakta; su üstü ve sualtı arama-kurtarma, ilkyardım, eğitim, çalışma ve uygulamalar ile su güvenliği standartlarını birlikte ele almaktadır. Dolayısıyla cankurtaranlık;

iyi yüzmek + düdük taşımak değildir.

Cankurtaranlık;

gözlem + risk analizi + önleme + kurtarma + ilkyardım + ekip çalışması + sürekli eğitim demektir.

Sonuç: Suyun üzerinde sessizlik varsa, bu her zaman güvenlik anlamına gelmez

Havuz kenarında oturan bir kişi için sessiz bir havuz huzurlu görünebilir.

Cankurtaran için ise sessizlik bazen dikkat edilmesi gereken en önemli şeylerden biridir.

Çünkü boğulmakta olan kişi yardım isteyemeyebilir.

Bu nedenle profesyonel cankurtaran, yalnızca çırpınan kişiyi aramaz.

Normal olmayanı arar.

Normal yüzmeyeni,

normal davranmayanı,

ilerleyemeyeni,

yorulanı,

riskli davrananı,

çocuğundan uzaklaşanı,

suyun içerisinde kontrolünü kaybetmeye başlayanı fark etmeye çalışır.

Ve bazen bir cankurtaranın yaptığı en büyük kurtarma, kimsenin fark etmediği bir olayı daha başlamadan önlemektir.

Çünkü gerçek cankurtaranlık, insan suya battıktan sonra onu kurtarmaktan önce, onun neden tehlikeye girdiğini fark edebilmektir.

Unutmayın:

Boğulma sessiz gerçekleşebilir. Bu nedenle su güvenliği sessizce izlenemez.

Bir cankurtaranın dikkatli gözleri, doğru eğitimi ve zamanında müdahalesi; saniyeler içerisinde hayat ile ölüm arasındaki farkı oluşturabilir.

Profesyonel eğitim. Doğru müdahale. Kurtarılan hayatlar.

Kademeler, başvuru koşulları ve eğitim takvimi hakkında güncel bilgi için MC Su Akademi sayfasına göz atabilirsiniz. Cankurtaranlık öğrenilmesi zor, ancak öğrenildiğinde ömür boyu taşınan bir yetkinliktir.